يك سال در ميان ايرانيان

  • PDF
امتیاز کاربر: / 4
بدخوب 
يك سال در ميان ايرانيان
 
 
نوشته: ادوارد براون
مترجم: ذبیح الله منصوری
ناشر: صفار
چاپ: اول
تاريخ انتشار: 1371
محل چاپ: تهران
«يك سال در ميان ايرانيان» حاصل ديده‌ها و شنيد‌ه‌هاي ادوارد براون يكي از مهم‌ترين ايرانشناسان انگليسي از ايران است. ادوارد براون پزشك و خاورشناس انگليسي (1862 –  1925ميلادي) پس از اخذ مدرك دكتراي طب همه اوقات خود را صرف مطالعه كتاب‌هاي فارسي و معاشرت با دوستان ايراني خود كرد، همين مسأله او را بر آن داشت تا سفري به ايران داشته باشد. براون در سال 1888 ميلادي مقارن با سلطنت و پادشاهي ناصرالدين شاه به ايران سفر كرد. (جوانبخت، 1379)
تسلط و تخصص او به زبان و فرهنگ ايراني و شناخت ادبیات و فلسفه‌ اسلامی سبب شد كتاب‌هايي در اين زمينه‌ به رشته تحرير درآورد. يكي از کتاب وي درباره‌ ایران «یک سال در میان ایرانیان» است كه در اين نوشتار به معرفي اجمالي آن خواهيم پرداخت.
ادوارد بروان در لباس ايراني
 
محتواي اين كتاب بسيار غني‌تر از خاطرات معمولي يك سفر است و از حدود سفرنامه‌هاي عادي فراتر مي‌رود. اين كتاب علاوه بر معرفي دقيق و ارایه‌ تصويري زنده از سرزمين و مردم ايران و آداب و آيين‌هاي آنان، در واقع راهنماي مطمئن و مرجع موثق ادبيات و تفكر ايران آن روزگار است و به همين دليل شايسته است كه در كتابخانه‌ اهل تحقيق، در كنار ديگر اثر ماندگار مولف تاريخ ادبيات ايران جاي گيرد. 
از ديگر ويژگي‌هاي خاص اين كتاب شرح وقايع و بيان جز به جز آنها در اين كتاب است، به گونه‌اي كه خواننده با خوانش آن مي‌تواند اندك زماني سفري به گذشته‌هاي دور نمايد و خود را در مكاني ديگر تجسم كند. چنين فضاسازي‌هايي مي‌تواند زمينه توليد و ساخت يك فيلم و يا سريال تلويزيوني با اقتباس از اين كتاب را فراهم سازد. 
براي مثال به نمونه‌اي از توصيفات براون از يك مجلس شام در تهران مي‌پردازيم: «... سفره‌ شام در همان اطاق و يا در اطاق ديگر چيده مي‌شود. تا انسان اين سفره‌هاي شام را نبيند؛ نمي‌تواند متوّجه شود که چقدر باشکوه و اشتهاآورند و باشکوه‌ترين ميزهاي شام اروپا نمي‌توانند با سفره‌ ايراني‌ها، نه از حيث زيبایي و نه از لحاظ تنوع غذاها، برابري نمایيد.
کوچکي و بزرگي سفره بسته به کمي يا زيادي شماره‌ ميهمانان مي‌باشد و عموماً طول آن هيجده فوت (تقريباً شش متر) و عرض آن نه فوت (حدود سه متر) است. ولي وقتي شماره‌ ميهمان‌ها زياد باشد؛ طول سفره به سي فوت (حدود ده متر) هم ممکن است برسد. در اطراف سفره، نان‌هایي که طول آن بيش از عرض باشد مي‌چينند، به طوري که نان‌ها مانند يک حاشيه‌ پهن، سفره را احاطه مي‌نمايد. آنگاه انواع اغذيه را که در درجه اوّل پلو و چلو است روي سفره مي‌گذارند و انواع خورش‌ها را نيز روي سفره جا مي‌دهند. پلو و چلو هر دو با برنج طبخ شده است. منتهي چلو، جز برنج چيزي نيست. امّا پلو همواره با چيزهاي ديگر ـ مخصوصاً انواع سبزي‌ها ـ توأم است. ديگر اينکه پلو را مي‌توان به تنهایي خورد؛ زيرا سبزي و گوشت دارد. ولي براي خوردن چلو، حتماً بايد روي آن سوس (خورش) ريخت. علاوه بر ظروف بزرگ پلو و چلو، مقداري ظروف پر از خورش‌هاي مختلف روي سفره مي‌گذارند و نيز انواع سوپ‌ها و آش‌ها و سبزي‌هاي خام و پنير (موسوم به پنير سبزي) و ظروف غذاهاي شيرين ـ که دسر بعد از غذا است ـ و ظروف ميوه و مخصوصاً خربزه (در غير از فصول زمستان و بهار) روي سفره قرار مي‌گيرد....» (ادوارد براون، 1371. ص186)
 
ادوارد براون
 
آثار ديگر ادوارد براون در موضوعات و مسایل سیاسی و اجتماعی ایران دارای اهمیّت تاریخی بسیار است و از اسناد و منابع مهّم تحقیقی این دوره از تاریخ ایران به شمار می‌رود. تحقیقات و تألیفات ارزشمند براون در زمینه تاریخ ادبیات و نظم و نثر فارسی و تصحیح و نشر متون کهن به روش علمی و انتقادی جدید، از خدمات بزرگ و بسیار پرارزش او به فرهنگ ایران بوده‌ است. «تاریخ ادبی ایران» در چهار جلد، مفصل‌ترین و جامع‌ترین تألیف در این زمینه به زبان‌های اروپایی است. شمار آثار بزرگ ادوارد براون اعم از تألیف و ترجمه کتاب‌های فارسی ۱۸ مجلد است. افزون بر اینها، براون ۳۲ رساله متوسط یا کوچک و ۱۳دیباچه به زبان انگلیسی بر کتب فارسی یا عربی دیگران نوشته‌است.
 
منابع
- براون، ادوارد (1371). يکسال در ميان ايرانيان. ترجمه ذبيح‌اله منصوري، تهران: صفا.
- جوانبخت، مهرداد (1379). ايران از نگاه انيراني. اصفهان: آموزه.
 
تهیه و تنظیم گروه تاريخ وتمدن: محبوبه كلانتري

شما در این صفحه هستید : گروه تاریخ و تمدن يك سال در ميان ايرانيان