اندیشه و آثار تبلیغی استاد مطهری(ره) از منظر رهبر معظم انقلاب 2

اندیشه و آثار تبلیغی استاد مطهری(ره) از منظر رهبر معظم انقلاب(مدّظله العالی)

(بخش دوم)

علی اصغر ترکاشوند، گروه معرفتی پژوهش سیما، تیرماه 1393

مقدمه

بی‌تردید تا وقتی که جامعه به یک تفکر نیاز دارد و از آن تغذیه می­شود، زنده خواهد بود. شهید مطهری(ره) زنده است، چون همچنان منبع مهم تغذیه فکری محسوب می­شود. امام خمینی(ره) آثار استاد مطهری(ره) را بی‌استثنا مفید و ارزنده می‌داند و می فرمایند: «این عالم بزرگ، مرحوم آقای‌ مطهری(ره) یک فرد بود، جنبه­های مختلف در او جمع شده بود و خدمتی که به نسل جوان و دیگران مرحوم‌ مطهری(ره) کرده است، کم کسی کرده است. آثاری که از او هست، 
بی­استثنا، همه آثارش خوب است. و من کس، دیگری را سراغ ندارم که بتوانم بگویم بی‌استثنا آثارش خوب است. ایشان بی­استثنا آثارش خوب است، انسان­ساز است؛ برای کشور خدمت کرده، در آن حال خفقان، خدمت­های بزرگ کرده است این مرد عالی­قدر.» (بیانات امام خمینی، 12/2/1358)

رسانه ملی با توجه به ظرفیت اثر گذار خود می ‌ تواند ضمن شناسایی ابعاد مختلف اندیشه این استاد بزرگ از ظرفیت دیدگاه ‌ های ایشان به منظور ترویج هرچه بهتر دین در عرصه ‌ های مختلف استفاده نماید رسانه با استفاده از شیوه ‌ های هنری جذاب واثر گذار خود- که بخش ‌ هایی از آنها در این نوشتار ذکر می ‌ شود- می ‌ تواند به شیوه ‌ های مستقیم، غیر مستقیم وتک مضرابی بدون اینکه به صورت شعاری وتبلیغاتی صرف باشد اندیشه استاد مطهری(ره) را در حوزه ‌ های برنامه ‌ سازی نهادینه نماید و این امر مهم میسر نخواهد بود مگر اینکه مدیران ،سیاستگذاران رسانه اهمیت این مسئله را درک وبه پیگیری عملیاتی آن اقدام نمایند و با همت وپشتکار لازم نسبت به این امر مهم اقدام نمایند.

به منظور عملیاتی نمودن اندیشه ‌ های این استاد در نوشتار حاضر تلاش شده است ظرفیت ‌ های تبلیغی اندیشه استاد مطهری(ره) از منظر رهبر معظم انقلاب مورد بررسی قرار گیرد.با بررسی دیدگاه ‌ های رهبر معظم انقلاب در رابطه با استاد مطهری(ره) مشخص می شود که معظم له ضمن اینکه ضرورت توجه به ابعاد تبلیغی اندیشه استاد مطهری(ره) را مورد تأکید قرار می ‌ دهند راهکارهایی هم در این رابطه پیشنهاد می ‌ نمایند. در این قسمت به مهمترین این راهکارها وظرفیت‌ها از دیدگاه های رهبر معظم انقلاب اشاره می ‌ نماییم.

1- تولید برنامه های گفتگومحور چالشی و مناظره ‌ ای

از دیگر ظرفیت ‌ های اندیشه استاد مطهری(ره) امکان استفاده از اندیشه ایشان در بخش ایده ‌ ها و محتوای برنامه ‌ های گفتگو محور است در این رابطه می ‌ توان با استخراج ایده ‌ های محتوایی مناسب از اندیشه استاد مطهری(ره) به صورت کاملاً هدفمند به نیازهای فکری جوانان پاسخ گویی نمود. در این رابطه رهبر معظم انقلاب می ‌ فرمایند: « بعد از این هم بلاشک چالش­های جدیدی را روز به­روز برای جوانان به­وجود می­آوردند. ما باید در این جا خود را آماده کنـیم، و 
می­توانیم. سرمایۀ غنی و تمام­نشدنی­ که امروز از فرهنگ اسلامی در اختیار ماست، در این مصاف امکانات خیلی فراوانی در اختیار ما می‌گذارد؛ اگر ما اهل استفادۀ از اینها باشیم. حقیقتاً یک زرادخانۀ عظیم فکری و فرهنگی در اختیار ماست؛ اگر بتوانیم از آن درست استفاده کنیم. امروز خوشبختانه فضلای جوانی هستند؛ من می­بینم. در حوزۀ قم، در تهران، فضلا، علما، افراد صالح، شایسته، از لحاظ علمی، از لحاظ بلندنظری و فکر قوی مراکز فرهنگی اثر گذار [رسانه ها] وجود دارند؛ باید وارد این میدان­ها شوند و حضور در این میدان­ها را گسترش دهند. امروز از دورۀ فعالیت مرحوم شهید مطهری(ره)- یعنی سال‌های دهۀ 40و50- نیاز ما به مراتب بیشتر است. آن روز نیاز ما یک‌طور بود، امروز نیاز ما بسیار وسیع­تر و عمیق­تر است و لازم است این جریان ادامه پیدا کند.»( رهبر معظم انقلاب، 18/12/82)

2-امکان استفاده از ظرفیت های هنری در برنامه های نمایشی

از دیگر شیوه ‌ هایی که رهبر معظم انقلاب به منظور ارائه اندیشه ‌ های استاد مطهری(ره) پیشنهاد می ‌ فرمایند استفاده از شیوه ‌ های هنری است . ایشان در این رابطه می ‌ فرمایند: «شیوه­های هنری جای خود را دارد. به عقیدۀ من، ما در زمینۀ شیوه­های هنری هنوز مهارت و زبردستی لازم را پیدا نکرده­ایم تا بتوانیم کاری که می­خواهیم، بکنیم و چهره­های علمی ما که گاهی در فیلم­ها و سریال­ها ظاهر می­شوند، نمی­توانند آن انطباع و انعکاس را در ذهن بینندگان و مخاطبان خود پیدا کنند که آشنایان با این چهره­ها به آن اعتقاد دارند؛ غالباً چیز دیگری از آب درمی­آید، که باید در زمینۀ کار هنری هم دقت بیشتری صورت بگیرد. بنابراین نقش شهید مطهری باید آشکار شود. شهید مطهری پهلوان میدانی بود که کسی وارد آن نشده بود.»( رهبر معظم انقلاب، 18/12/82)

3-امکان ایده گیری از اندیشه

«مطالب شهیدمطهری (رضوان­الله­علیه) هنوز مطالب نویی است؛ مطالبی است که در نظام ما لازم است. مثلا شما 
می­خواهید دربارۀ تقوا بحث کنید. آقای‌مطهری(ره) حدود سی­سال قبل- در سال 1339- در تهران چند سخنرانی دربارۀ تقوا کردند که در همین «گفتار ماه» منتشر شده است؛ نگاه کنید ببینید چه­قدر پایه­اش بالاست و چه­قدر با مطالبی که ممکن است ما در یک منبر بی­مطالعه بگوییم، متفاوت است؛ اینها را ما باید بلد باشیم.»( رهبر معظم انقلاب، 5/12/70)

به منظور اجرایی نمودن پیشنهاد ومطالبه رهبر معظم انقلاب از راه کارهای راهبردی کردن پیام ها برای استفاده در تلویزیون این است که در وهلة اول پيش‌نويسي از ايده ‌ های استاد در حوزه طرح وبرنامه منطبق با مفاهیم مفاهیم بنیادین دینی و مناسبت ‌ ها تهيه ‌شود.سپس در شورايي مركب از متخصصين بررسی و برای اجرایی وکاربردی شدن در اختیار ساختار ‌ های مختلف برنامه ‌ سازی به تناسب مأموریت تخصصی شبکه ها وگروه ‌ های برنامه ‌ سازی ارائه شود تا تولید بر مبنای آن صورت گیرد.

نتیجه گیری

با توجه به مجموعه مطالبی که در این نوشتار ذکر گردید می ‌ توانیم به این نتیجه برسیم که استاد مطهری(ره) در بین اندیشمندان اسلامی دارای یک جغرافیای فکری نظام مند وبه هم پیوسته است که از یک طرف دیدگاه های ایشان شامل مجموعه مباحث دینی اسلامی است وتقریباً تمام دیدگاه های اسلامی در اندیشه ایشان به انحاء مختلف مطرح شده است و از طرفی این دیدگاه ‌ ها همانطور که از طرف امام خمینی(ره) ومقام معظم رهبری مورد تأکید قرار گرفته در حوزه تفکر اسلامی معتبر وتفکر معیار است ضمن اینکه مورد نیاز نسل جوان امروزی وپاسخ گویی نیازهای جامعه است. ودر 
بخش ‌ های قابل توجهی از ویژ گی ‌ های ابتکاری و نو برخوردار است.

رسانه ملی با توجه به ظرفیت اثر گذار خود می ‌ تواند ضمن شناسایی ابعاد مختلف اندیشه این استاد بزرگ از ظرفیت دیدگاه ‌ های ایشان به منظور ترویج هرچه بهتر دین در عرصه ‌ های مختلف استفاده نماید رسانه با استفاده از شیوه ‌ های هنری جذاب واثر گذار خود- که بخش ‌ های قابل توجهی از آنها در این مقاله ذکر شد- اندیشه استاد مطهری(ره) را 
می ‌ تواند به شیوه ‌ های مستقیم، غیر مستقیم وتک مضرابی بدون اینکه به صورت شعاری وتبلیغاتی باشد در حوزه ‌ های برنامه ‌ سازی نهادینه نمایدو این امر مهم میسر نخواهد بود مگر اینکه مدیران ،سیاستگذاران رسانه اهمیت این مسئله را درک وبه پیگیری عملیاتی آن اقدام نمایند وبا همت وپشتکار لازم نسبت به این امر مهم اقدام نمایند.به منظور عملیاتی نمودن اندیشه ‌ های این استاد ارجمند پیشنهاد می ‌ شود اطاق فکر مستقلی که قابلیت اجرایی نیز داشته باشد در 
معاونت ‌ های مهم برنامه ‌ سازی تشکیل وبه صورت عملیاتی پیگیری نماید تا در کوتاه مدت و بلند مدت بتوان اندیشه ایشان را در رسانه پیاده سازی نمود. در این قسمت مبتنی بر مطالب فوق پیشنهادات کاربردی لازم را به منظور استفاده مطلوب از اندیشه استاد مطهری(ره) در عرصه ‌ های برنامه ‌ سازی در دو سطح کوتاه مدت و بلند مدت ارائه نماییم:

الف-در سطح برنامه های کوتاه مدت

در اين سطح، توسط کارشناسان امكان استفاده از فرصت‌هاي موجود بالفعل و بالقوه برنامه­ها بررسي مي­گردد كه در كوتاه مدت به­صورت مستقيـم و غيـرمستقيـم از چه طريقي مي­توان انديشه­هاي معرفتی- مناسبتی و محتواي اندیشه استاد مطهری(ره) را (پيـام‌ها، ايده­ها و نكته­نظرات اثرگذار اخلاقي، ديني و اجتماعي) متناسب با ظرفيت و ساختار‌هاي ثابت برنامه­ها را مطرح و ارائه نمود؟ با روشهایی مانند دیالوگ سازی ‌ های محتوایی هدفمند ، ارائه پیشنهادات موضوعی 
برنامه ‌ سازی مبتنی بر اندیشه استاد به برنامه ‌ های جاری رسانه، تهیه بسته ‌ های مناسبتی محتوایی جهت زیر نویس ، داستانهای کوتاه مبتنی بر زندگی معصومین، احادیث مناسبتی،نگارش داستانهای کوتاه وبلند اقتباسی،پلاتو،نریشن و...

ب-در سطح برنامه ‌ های بلند مدت

در اين مرحله توسط تیمی از کارشناسان خبره طرح‌ها و پروژه­هاي درازمدت به­صورت مصوب و موظفي مورد مطالعه و بررسي قرار ­مي­­گيرد، كه چطور مي­توان مجموعه موضوعات، ايده­ها، پيام‌ها و محتواهاي انديشه­هاي شهيد مطهري (ره) را آناليز و به زبان رسانه ترجمه يا پياده نماييم، تا متناسب با قالب و ساختار‌هاي مختلف برنامه­سازي در راستاي اولويت­هاي كاركرد رسانه و مناسبت‌هاي مختلف نكات تأثيرگذار اين انديشه‌ها استخراج شود و به صورت عملي بتواند پايه و مبناي كار برنامه­هاي پژوهش­محور قرار گيرد، به بيان ديگر جغرافياي انديشه استاد در تمام زمينه­ها و موضوعات و ايده­ها با نگرش به نكات تأثيرگذار آن ــ از ديدگاه استاد ـ استخراج مي‌گردد تا مثلاً پايه يك فيلم مستند باشد و يا متناسب با مناسبت‌هاي مختلف، فيلم‌هاي داستاني تدوين و توليد گردد.در سطوح بلند مدت پیشنهادات برنامه ‌ سازی زیر مبتنی بر اندیشه استاد مطهری(ره) ارائه می ‌ شود:

1-تولید مسابقه ‌ های تلویزیونی

2-برنامه برنامه پاسخگویی به شبهات

3-تولید برنامه ‌ های گفتگومحور چالشی ومناظره ‌ ای

4- تولید برنامه قصه و مصيبت­خواني از کلام صوتی استاد

5-توليد برنامه­هاي داستاني اقتباسی

6-توليد برنامه پویا نمایی قصه­هاي داستان راستان

7-تولید کلیپ سخنراني­هاي مناسبتي استاد مطهری(ره)

8-توليد برنامه­ ‌ های با ساختار تله تئاتر مبتنی بر اندیشه استاد مطهری(ره)

9-تولید برنامه مبتنی برخاطرات همرزمان وشاگردان،خانواده استاد

10-استفاده از اندیشه ‌ های استاد مطهری(ره) در تقویت محتوای فیلم نامه ‌ ها

11- مستد سازی اندیشه و آثار استاد مطهری(ره)

سخنرانی ها:

امام خمینی(ره):

•  12/2/1358، به مناسبت شهادت استاد مطهری(ره)

رهبر معظم انقلاب:

•  5/12/70، ديدار با مسؤولان سازمان تبليغات اسلامى‏

•  12/2/77، در جمع مسئولان نظام

•  3/10/76، ديدار علما و روحانيون در آستانه ماه مبارك رمضان‌

•  12/2/79، در جمع مسئولان نظام

•  26/3/72، در جمع علما، طلّاب و روحانيان، در آستانه ماه «محرّم»

•  18/12/82، ديدار اعضاى كنگره‌ى حكمت مطهر

•  15/4/83، ديدار خانواده شهدا و ایثارگران استان همدان‌

روزنامه ها:

•  روزنامه جام جم، ویژه نامه حکمت ناب،12 اردیبهشت 1389

سایت ها:

http://farsi.khamenei.ir

www.mortezamotahari.com/fa/articleview.html?ArticleID=78601